ยินดีต้อนรับสู่บล๊อกของคนทำเกษตรอินทรีย์ด้วยนวัตกรรม

การใช้ไตรโคเดอร์มาในการทำเกษตรอินทรีย์



ในตอนแรกที่ผมมาทำเกษตร ผมจะไม่มีความรู้เกี่ยวกับสารชีวภัณฑ์หรือพวกสารชีวภาพอินทรีย์รักษาโรคพืชต่างๆ เลย  เคยเห็นแต่เกษตรกรเขาใช้ปุ๋ยเคมี  สารเคมีหรือยาฆ่าแมลงฉีดพ่นตามสวนเกษตรหรือสวนผลไม้ต่างๆ เวลาได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมสวนเกษตรหรือสวนผลไม้ตามต่างจังหวัด จนต้องมาทำ
เกษตรด้วยตัวเอง จึงจำเป็นจะต้องเรียนรู้ ด้วยการหาค้นคว้าหาข้อมูลทั้งจากหนังสือและค้นหาจากอินเตอร์เน็ต



ด้วยความตั้งใจที่จะทำเกษตรแบบปลอดสารพิษหรือสารเคมี   ในช่วงแรกก็ยังงงๆ และสับสนกับการทำเกษตรปลอดสารเคมีและการทำเกษตรอินทรีย์ เกษตรธรรมชาติ ไร้สารพิษ เกษตรทฤษฎีใหม่ เกษตรผสมผสาน หรือวนเกษตร คำเหล่านี้มีความหมายแท้จริงคืออะไร

ค้นหาความหมายของเชื้อราไตรโคเดอร์มา


ด้วยคำพูดหรือคำนิยามการทำเกษตรด้วยคำต่างๆ เยอะแยะไปหมด ยิ่งงงไปกันใหญ่ จนมาเรียนรู้ศึกษาจึงได้ทราบความหมายเบื้องต้น และวิธีิการบ้าง จึงเกิดความเข้าใจมากขึ้นกว่าแต่ก่อน และได้ยึดแนวทางการทำเกษตรของตนเอง เป็นการทำเกษตรอินทรีย์อย่างที่เห็นในทุกวันนี้

ในเมื่อยึดหลักการทำเกษตรอินทรีย์แล้ว ก็ยังไม่เข้าใจกฎเกณฑ์ ตลอดจนวิธีการในการทำการเกษตรอินทรีย์เลย ในช่วงแรกเริ่มการวางแปลนสวนเกษตรใหม่ๆ เมื่อขุดบ่อเสร็จ เคยหน้าแตกแบบหมอไม่รับเย็บ! ถึงขนาดไปขอให้เจ้าหน้าที่เกษตรให้เขามาตรวจดูสวนเกษตร  เพื่อที่ผมจะได้ขอตราสินค้ามาติดเป็นสินค้าเกษตรอินทรีย์ (Organic Brand) เวลาผมปลูกพืชเสร็จแล้วเก็บผลผลิตได้  พอเจ้าหน้าที่เกษตรมาตรวจมีเพียงสระน้ำและพื้นที่กำลังจัดสรรเป็นส่วนๆ ในบริเวณที่นาตนเองจำนวน 4 ไร่ มีเพียงต้นกล้วยปลูกไม่กี่ต้น กับปลาที่เลี้ยงในบ่อ เขาก็ขำกันใหญ่ ในความไม่ประสาหรือไม่รู้เรื่องของผม แต่เขาก็ได้ให้คำแนะนำและอธิบายให้เข้าใจหลักการในการทำเกษตรอินทรีย์เป็นอย่างดี (จนปัจจุบันก็ไม่เคยไปขอการรับรองเกษตรอินทรีย์ เพราะผมปลูกพืชทุกชนิดเป็นการปลูกด้วยใจไปเสียแล้ว ดังนั้นการรับรองจึงไม่สำคัญอีกต่อไป )


หลังจากนั้นผมก็ตะลุยเข้าไปเรียนรู้ความหมายและแนวทาง วิธีการในการทำเกษตรอินทรีย์อย่างจริงจังมากขึ้น ทำให้สามารถที่จะเข้าใจการทำเกษตรอินทรีย์ได้ดี และได้ทำการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับจุลินทรีย์และการทำงานของจุลินทรีีย์ในดินชนิดต่างๆ ที่มีประโยชน์ต่อพืชและสัตว์ ตลอดจนเรียนรู้เกี่ยบกับสารชีวภัณฑ์ที่เขาใช้รักษาโรคพืชต่างๆ ก็ได้มางพบเจอข้อมูลเกี่ยวกับเชื่อราไตรโคเดอร์มา (ราเขียว) ที่ใช้ในการรักษาโรคพืช เช่น โรคเชื่้อราในพืชต่างๆ โรครากเน่าโคนเน่า เป็นต้น โดยได้เข้าไปดูข้อมูลใน Youtube ซึ่งเป็นงานวิจัยเชื่อราชนิดนี้โดยตรง เป็นของ ม.เกษตรศาสตร์ กำแพงแสน ผู้วิจัย คือ อาจารย์ ดร.จิระเดช แจ่มสว่าง ซึ่งท่านได้ใช้เวลาวิจัยอยู่หลายปีก่อนที่จะนำเชื่อราชนิดนี้มาผลิตและให้เกษตรกรนำไปใช้ สามารถดูข้อมูลวิดีโอเชื้อราไตรโคเดอร์มาได้นะครับ มี 3 ตอน ผมทำลิ้งค์ไว้ให้ ตามนี้ : เชื่อราไตรโคเดอร์มา และยังมีข้อมูลวิธีการนำเชื่อราชนิดนี้ไปใช้ในการทำเกษตรอีกมากมายที่เกษตรกรหลายคนทำวิดีโอไว้ให้ดูในยูทูป


ไปดูความหมายสรุปสั้นๆ ของเชื่อราไตรโคเดอร์มากัน และการนำเชื่อราไตรโคเดอร์มาไปใช้ในการทำเกษตรอินทรีย์ของผมเองโดยตรง

ประโยชน์ของเชื้อราไตรโคเดอร์มาในการทำเกษตรอินทรีย์


เชื่อราไตรโคเดอร์มา เป็นเชื่อราชั้นสูงที่มีอยู่ชีวิตอยู่ในดิน อาศัยเศษซากพืชซากสัตว์และอินทรียวัตถุเป็นอาหาร มีเส้นใยสีขาวที่เรียกว่า "โคนิเดีย" หรือเป็นคล้ายสปอร์ ในการขยายพันธุ์ โดยรวมตัวกันเป็นเส้นใยสีขาวก่อนจะรวมกันหนาแน่นขึ้นจนเห็นเป็นสีเขียว เชื่อราชนิดนี้เป็นศัตรูกับเชื่อราชนิดอื่นๆ (ปฏิปักษ์) โดยเฉพาะกลุ่มเชื่อราที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคพืช จะเข้าไปแข่งขันแย่งอาหาร เบียดเบียน หรือเป็นปรสิตต่อเชื่อราพวกนั้น ทั้งยังผลิตสารปฎิชีวนะหรือสารพิษเข้าทำลายเส้นใยของโรคพืชต่างๆ ได้ คุณสมบัติพิเศษอีกอย่างหนึ่ง มีสารละลายแร่ธาตุอาหารเพื่อช่วยส่งเสริมการเจริญเติบโตของพืช ทำให้พืชต้านทานโรคอีกด้วย

จากงานวิจัยนักวิทยาศาสตร์สามารถคัดเลือกสายพันธุ์เชื่อราไตรโคเดอร์มาจากดินในธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพนำมาพัฒนาใช้ในการควบคุมโรคพืชทั้งพืชผัก พืชไร่ ไม้ผล ไม้ดอกไม้ประดับในสวนเกษตรหรือแปลงเกษตรได้ โดยเฉพาะโรคพืชที่อยู่ในดิน ไม่ว่าจะเป็นโรครากเน่าโคนเน่า โรคกล้ายุบ แง่งเน่า หรือโรคที่อยู่เหนือดินที่ส่งผลต่อพืช ไม่ว่าจะเป็นโรคราดำในมะเขือเทศ โรคดอกสนิมกล้วยไม้ โรคแอนแทรคโนสของมะม่วงและพริก โรคดอกสนิมของกล้วยไม้ โรคลำต้นไหม้ของหน่อไม้ฝรั่ง โรคปื้นเหลือง ทั้งยังช่วยต่อต้านหรือควบคุมโรคให้กับผักสลัด (ที่ปลูกแบบไฮโดรโปนิกส์) หรือพืชผักกินใบที่ปลูกได้อีกด้วย ใช้คลุกกับเมล็ดพืชหรือข้าวเปลือกก่อนนำไปปลูกจะช่วยป้องกันการเข้าทำลายของเชื่อรา ลดการเกิดโรคเมล็ดลีบ เมล็ดด่าง ช่วยเพิ่มผลผลิตให้แก่เกษตรกรได้



ปัจจุบันนี้ได้พัฒนาเชื่อราไตรโคเดอร์มาเป็นในอยู่ในรูปผงหัวเชื่อบริสุทธิ์ และมีจำหน่ายอยู่ทั่วไปเป็นสารชีวภัณฑ์ทางการเกษตร ให้คุณผู้อ่านลองหาซื้อตามร้านเกษตรภัณฑ์หรือหาซื้อออนไลน์ดูได้ในราคาไม่แพงมากนัก หรือลองไปขอฟรีที่สำนักงานเกษตรอำเภอหรือจังหวัดที่คุณอยู่

สำหรับการใช้เชื่อราไตรโคเดอร์มาในการทำเกษตรอินทรีย์ของผม ผมได้ไปขอที่เกษตรอำเภอ ก็ได้มา 3 ขวดเป็นผงหัวเชื่อบริสุทธิ์ ผมได้นำมาทดลองขยายหัวเชื่อราไตรโคเดอร์มาด้วยตนเอง ด้วยการนำข้าวปลายไปหุงให้สุก แล้วตักข้าวปลายสุกใส่ถุงพลาสติกทนร้อน แล้วหยอดหัวเชื่อผงลงไป 2-3 หยด แล้วบ่มไว้ประมาณ 5 -7 วัน จากนั้นหัวเชื่อราสดจะค่อยๆ ขยายกินข้าวปลายสุกทีละเล็กละน้อย และสร้างเส้นใยสีเขียวครอบคลุมข้าวปลายจนหมด จนเห็นเป็นสีเขียว ก็สามารถนำไปใช้ได้  โดยนำเชื่อสดไปละลายน้ำในอัตรา 100 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้ผ้ากรองเอาเศษข้าวปลายออก เอาแต่น้ำสีเขียวไปพ่น ราดรดลงดิน หรือฉีดพ่นใส่ใบพืชที่ปลูกในสวนหรือแปลงเกษตร นำไปแช่เมล็ดข้าวหรือพืชผักก่อนที่จะนำไปเพาะปลูก หรืออาจนำไปขยี้ให้เป็นผงไปผสมคลุกเคล้ากับปุ๋ยอินทรีย์ในอัตราส่วนประมาณ 1-2 ช้อนแกงต่อ 1 กก. หรือนำไปคลุกกับดินรองก้นหลุมก่อนปลูกพืช เกษตรกรจะนำไปประยุกต์ใช้ตามความเหมาะสมก็ได้ไม่มีอัตราส่วนที่แน่นอนมากนัก ให้ประมาณเอาในการผสมเชื้อราสดกับอินทรียวัตถุต่างๆ ในอัตรา 1:100 ปรับใช้ตามความต้องการที่อยากได้เข้มข้นมากหรือน้อย


การทดลองใช้ไตรโคเดอร์มาในการปลูกพืช


นอกจากนี้ผมยังได้ใช้ไตรโคเดอร์มาไปทดลองใช้ใส่นาข้าวอินทรีย์ที่ผมได้ปลูกเมื่อก่อนหน้านั้น ได้ผลดีมาก โดยได้ผลผลิตเมล็ดข้าวเต็มรวง และเมล็ดข้าวไม่ลีบ เพราะเชื่อราเขียวชนิดนี้ ไปช่วยป้องกันโรคเชื่อราในต้นข้าวได้ไม่ว่าจะเป็นโรคใบไหม้ ใบจุด เมล็ดด่าง ใบเหลืองในต้นข้าวได้ดี โดยผมได้ใช้เชื้อราสดไปผสมน้ำตามอัตราส่วน แล้วให้ฉีดพ่นไปทั่วแปลงนา 3 ระยะ คือ ระยะข้าวแตกกอ ระยะข้าวออกรวง ระยะข้าวน้ำนมเตรียมเป็นเมล็ดเต็ม หลักการทำหน้าที่ของเขาคือ เป็นพวกเชื่อราด้านดีไปสกัดยับยั้งเชื่อราด้านร้ายที่อยู่ในแปลงนา ด้วยการเบียดเบียน แย่งชิงอาหารและปล่อยสารพิษทำลายเชื่อราร้ายที่จะเข้ามาทำลายต้นข้าว  และผมก็ยังนำเชื่อราสดไปรักษาโรครากเน่าโคนเน่าที่ิเกิดกับต้นกล้วยที่ปลูกไว้ในสวนเกษตรของผมอีกด้วย




สรุป


สรุปผลการใช้เชื่อราไตรโคเดอร์มาในการทำเกษตอินทรีย์ เพื่อรักษาโรคพืชต่างๆ ในสวนเกษตรอินทรีย์ในรูปแบบการทำสวนเกษตรทฤษฎีใหม่ของผมเอง ใช้ได้ผลดีเป็นที่น่าพอใจครับ ช่วยป้องกันและลดอาการโรคพืชที่เกิดขึ้นได้เป็นอย่างดี แต่ก็มีข้อควรระวังในการใช้อยู่บ้าง เพราะในช่วงหลังผมได้ทำการเพาะเห็ดนางฟ้าเห็ดนางรมด้วย การใช้เชื่อราชนิดนี้จึงต้องระวังมากขึ้น การใช้จึงควรให้ห่างจากโรงเรือนเพาะเห็ด เพราะไม่เป็นผลดีต่อเห็ด เพราะว่าเชื่อราชนิดนี้ก็คือเชื่อราเขียว ที่เป็นสาเหตุของราเขียวในก้อนเห็ดนั่นเอง